اپوس در موسیقی کلاسیک یک اصطلاح است که حتما آن را در کنار نام قطعهها بههمراه یک شماره دیدهاید؛ مثل Op. 10. سوال اینجاست که این نوشته در موسیقی چه معنایی دارد؟ در این مطلب از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام با ما همراه باشید تا به این سوال پاسخ دهیم.
معنای اپوس در موسیقی
اصطلاح اپوس (Opus) بهصورت مخفف (op) به همراه یک عدد، در نام یک قطعه یا مجموعهای از قطعهها قرار میگیرد تا شناسایی یک اثر را آسانتر کند. برای این که بهتر متوجه این اصطلاح شوید، در ادامه یک مثال میآوریم. «سونات پیانو شماره ۱۳ در گام می بمل ماژور» و «سونات مهتاب» که هر دو جزو آثار بتهوون هستند از طریق شماره اپوس به هم مرتبط میشوند. این قطعهها با عنوان اپوس ۲۷ و به ترتیب با شماره ۱ و شماره ۲ نامیده میشوند؛ یعنی اپوس آنها مشترک و شمارهشان متفاوت است.
یکی دیگر از کاربردهای اپوس در موسیقی این است که زمان تقریبی نگارش قطعه را نشان میدهد. آهنگساز اغلب شماره اپوس را بر اساس زمان نگارش آن انتخاب میکند؛ بنابراین با عدد اپوس نشان میدهد قطعه را در اوایل یا اواخر حرفه کاری خود نوشته است. در آثار بتهوون میتوانیم مثال دیگری از این موضوع ببینیم. اولین تریوی می بمل متعلق به اپوس ۱ بتهوون است و دیگری متعلق به اپوس ۷۰.
اپوس همیشه در طول تاریخ کاربردی نبوده است
برخی آهنگسازان از جمله موتزارت از اپوس استفاده نکردهاند. آثار او توسط فردی بهنام کوشل طبقهبندی شد و کوشل از حرف اول نام خود یعنی k به جای شماره برای طبقهبندی آثار موتزارت استفاده کرده است. در مورد آثار هایدن نیز همین اتفاق تکرار شده است. فردی به نام هوبوکن آثار او را طبقهبندی کرد و از حروف اول اسم خود یعنی Hob به جای اعداد استفاده کرد. بهعلاوه در گذشته بسیاری از آهنگسازان و فهرستنگاران نامنظم عمل کردهاند؛ بنابراین اپوس لزوما در همه آثار با ترتیب زمانی انتشار قطعات هماهنگ نیست.
