حسن زادخیل استاد برجسته ساخت لوازم و آلات موسیقی ایرانی است. به تازگی در تاریخ ۷ آذر ۱۴۰۴ طی مراسمی در فرهنگسرای سرو از ۷۰ سال فعالیت هنری او تجلیل شده است. به همین مناسبت بهتر است در این مطلب از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام کمی با این استاد گرامی آشنا شویم و نگاهی به کارنامه هنری او بیندازیم.
تولد، کودکی و آغاز مسیر سازسازی حسن زادخیل
حسین زادخیل در ۱۴ فروردین ۱۳۲۴، در تهران متولد شد. پدر او آواز میخواند و دف، نی و کمانچه مینواخت. این موضوع در کنار علاقه شخصی، باعث شد حسین زادخیل زمانی که حدودا ۱۰ سال داشت وارد کار ساخت ساز شود. او از سال ۱۳۳۴ وارد کارگاه سازسازی اداره فرهنگ و هنر شد و از آموزشهای دکتر آراکلیان و ابراهیم قنبری مهر بهرهمند شد. دکتر آراکلیان در این کارگاه استاد ویولنسازی بود و بر کار ابراهیم قنبری نظارت میکرد. ابراهیم قنبری نیز ویولنهایی میساخت که استاد ابوالحسنصبا آنها را تایید میکرد. بعد از حدود دو تا سه سال اساتید متخصص دیگر در رشتههای سازسازی ایرانی و سازهای بادی نیز به این کارگاه آمدند و به جز ویولنسازی، ساخت سازهای دیگر را هم آموزش میدادند.
۱۳ سال حضور در کارگاه سازسازی!
حسن زادخیل در مجموعه ۱۳ سال به کار خود در کارگاه سازسازی ادامه داد؛ درحالی که اغلب افرادی که وارد این کارگاه میشدند آن را در مدت کوتاهی رها میکردند و به سازسازی صرفا بهعنوان یک شغل نگاه میکردند.
زادخیل او در این دوران از محضر اساتید دیگری ازجمله رمضان شاهرخ (سازندهی تار و سهتار)، منصور نریمان، حسین صنعتى هم بهره برد. او آموزشهای حسین دهلوى در مورد ساختن سنتور کروماتیک و از حسین تهرانى در زمینه ساختن تنبک نیز آموزش دید.
فعالیتهای حرفهای حسن زادخیل
حسن زادخیل از سال ۱۳۴۶ یادگیری سنتور نزد دکتر داریوش صفوت را آغاز کرد. بعد از آن او طی حکمی کارگاه مرکز حفظ و اشاعهی موسیقى سنتی را برپا کرد و تا سال ۱۳۵۷ مسئول آن بود. او علت کنارهگیری خود از کارگاه سازسازی وزارت فرهنگ و هنر را، تمرکز آنها بر کمیت بهجای کیفیت دانست. وی همواره سازسازی را یک عشق میدانست. بنابراین وقتی استاد سنتورش داریوش صفوت از فرانسه برگشت و اعلام کرد اساسنامهای برای تشکیل یک مرکز احیای موسیقی ایرانی نوشته است و میخواهد کارگاه سازسازی آن را زادخیل راهاندازی کند، پیشنهادش را پذیرفت. او طبق قراردادهاى فرهنگى و هنرى به کشورهاى آلمان، اتریش، ترکیه و افغانستان (از طرف سازمان رادیو و تلویزیون) هم سفر کرد. زادخیل در این سفرها درباره روش ساخت سازها در این کشورها تحقیق نمود. او پس از کنارهگیری از این سمت، شروع به ساخت ساز در کارگاه شخصیاش کرد. این سازها در اختیار بسیاری از نوازندگان بزرگ ایرانی قرار داد.
مراسم تجلیل حسن زادخیل
اخیرا با حضور جمعی از هنرمندان و سازندگان ساز در فرهنگسرای سرو، مراسم تجلیلی برای ۷۰ سال فعالیت هنری استاد خلیلزاد برگزار شد. برخی از هنرمندان حاضر در این مراسم اعلام کردند که سازهای ساخته این استاد گرامی از نظر صنعت، ظرافت و پایداری کوک، نمونهای بینظیر هستند.
