نیکل هارپا یک ساز زهی آرشهای کلیددار سوئدی است که بهنوعی ترکیبی از ویولن، گیتار و پیانو محسوب میشود! اگر میخواهید بیشتر درباره این ساز عجیب و جالب بدانید، در این مطلب از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام با ما همراه باشید.
ساختار ساز نیکل هارپا
نیکل هارپای مدرن و کروماتیک دارای ۱۶ سیم است؛ ۳ سیم ملودی (melody string)، یک سیم زیر (drone string) و ۱۲ تا سیم رزونانس (resonance) دارد. ۳ سا ۴ تا از این سیمها قابل نواختن و ۱۲ سیم رزونانس صرفا تقویتکننده صدا هستند. این ساز ۳۷ کلید چوبی هم دارد که زیر سیمها قرار گرفتهاند. این کلیدها به نوازنده اجازه میدهند زیر و بمی صدا را تغییر دهد. کلیدها در خطوط مماس با سیمها قرار دارند؛ بنابراین لمس آنها مانند فرت گیتار، باعث ایجاد صدا از سیمها میشود. این ساز را ترکیبی از ویولن، گیتار و پیانو میدانند.
نحوه نواختن ساز نیکل هارپا
نوازنده ساز نیکل هارپا را با بندی از شانهاش آویزان میکند و در زیر بغل نگه میدارد. سپس آرشه را با دست راست نگه میدارد و سیمها را با آن مینوازد؛ همچنین برای فشار دادن کلیدها از دست چپ استفاده میکند.
ریشه ساز نیکل هارپا
ریشه ساز نیکل هارپا به به قرون وسطی در سوئد، دانمارک، آلمان، اتریش و ایتالیا برمیگردد؛ اما پس از دوره باروک، فقط در منطقه اوپلاند (Uppland) سوئد نواخته میشد. به طور دقیق مشخص نیست که این ساز ابتدا کجا و توسط چه کسی ابداع شده است؛ اما گسترش سازهای زهی آرشهای در اروپا در اواخر قرون وسطی این احتمال را ایجاد میکند که این ساز به طور مستقل توسط چندین نفر اختراع شده باشد. قدیمیترین آثار موجود از این ساز، در نقش برجستهای در یکی از ورودیهای کلیسای کالونگه در جزیره گوتلند سوئد دیده میشود که متعلق به سال ۱۳۵۰ میلادی است. در این نقشبرجسته سازی زهی در دست دو نوازنده دیده میشود که بسیار شبیه به نیکل هارپا است.
امروزه این ساز بیشتر در موسیقی فولک سوئد کاربرد دارد؛ اما در ژانرهای دیگری در سراسر جهان نیز نواخته میشود.
