ساری گلین یکی از تصنیفهای فولکلور آذربایجان است که کمتر کسی است که آن را نشنیده باشد! این تصنیف محبوب، بر اساس یک افسانه غمانگیز ساخته شده است. در این مطلب از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام این افسانه را روایت میکنیم و معنی آهنگ ساری گلین را نیز در اختیار شما قرار میدهیم.
ساری گلین در ادبیات آذربایجان
ساری گلین که در لغت به معنی عروس زرد یا عروس موطلایی است؛ همچنین در ادبیات آذبایجان نماد «خورشید» است. طبق این افسانه، خورشید در سه هزارمین سال خلقت دزدیده شده است و ساری گلین قطعهای درباره حسرت آزادی خورشید و تلاش برای رهایی آن از دست اهریمن است. در رقص خاصی که برای این قطعه وجود دارد نیز دستها به سمت آسمان باز میشوند و حالت تمنا دارند. این حرکات با ملودی نرم ۴/۳ حرکات پا و دست انجام میشوند.
قصه ساری گلین در ادبیات شفاهی آذبایجان
در ادبیان شفاهی آذربایجان، قطعهای غمانگیز پشت قطعه ساری گلین وجود دارد. این قصه درباره دختری به نام سارای است که در دشتهای مغان زندگی میکرد. بزرگان ده این دختر موطلایی و ماهرو را با پسری بهنام خان چوبان نامزد میکنند؛ اما روزی چشم خان ده به سارای میفتد و پدر سارای را فرا میخواند و از او میخواهد دخترش را به عقد او دربیاورد.
پدر سارای به دلیل قولی که به نامزد سارای یعنی خان چوپان داده بود، درخواست خان ده را قبول نکرد؛ اما خان متوسل به زور شد و پدر سارای را مورد ضربوشتم قرار داد. سارای برای نجات پدرش، درخواست خان را قبول کرد؛ اما در راه روی پلی که از رودخانه آپارچای میگذشت مکث کرد و خودش را به دل رودخانه انداخت.
بعضی میگویند نامزد سارای بعدها برای گرفتن انتقام نامزدش به ده بازگشت؛ اما برخی میگویند دیگر هیچکس سارای و نامزدش را ندید. سرنوشت غمانگیز این دختر، تبدیل به قطعه ساری گلین شد.
معنی ترانه
سر گیسوی بلند را نمی بافند،
گل تر را نمی چینند،
عروس زردپوش.(موطلائی)
این سودا (عشق نافرجام)، چه سودایی است،
تو را به من نمی دهند،
چه کنم،امان امان
چه کنم،امان امان
عروس زردپوش.(موطلائی)
در بلندای این دره،
ای چوپان بره (گمشده) را بازگردان،
چه شود اگر روزی من ببینم،
روی یار نازنینم را،
چه کنم،امان امان
چه کنم،امان امان
عروس زردپوش.(موطلائی)
عشق، در ایلها جدایی می افکند
شانه، گیسوان را از هم جدا می کند
انتظار یک چنین روزی را نداشتم
که (بدلیل عشق )از ایلم جدا بیفتم
چه کنم،امان امان
چه کنم،امان امان
عروس زردپوش.(موطلائی)
