آیا با سازهای ابداعی ایرانی آشنایی دارید؟ شاه کمان یکی از این سازهای ابداعی است که توسط کیهان کلهر و پیتر بیفن ساخته شده است. این ساز در ظاهر بسیار شبیه به کمانچه است؛ اما تفاوتهای ساختاری هم با آن دارد. اگر میخواهید بیشتر درباره این ساز ابداعی ایرانی بدانید، در این مطلب از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام با ما همراه باشید.
نحوه ابداع ساز شاه کمان
ساز شاه کمان، به واسطه دیدار کیهان کلهر و پیتر بیفن در استرالیا ساخته شد. در این دیدار استاد کلهر متوجه شد که پیتر بیفن سازی مانند سازهای ایرانی مینوازد که کاسه آن شبیه به کاسه کمانچه یا سهتار است. این ساز دستهای بلندتر از کمانچه داشت؛ اما از لحاظ ساختاری بسیار به آن شبیه بود. صدای زیبا و شباهت این ساز به کمانچه، باعث شد استاد کلهر و بیفن ایده ساخت ساز شاه کمان را طرحریزی کنند.
ساخت این ساز از زمان ایده تا اجرا، حدودا ۱۵ سال زمان برد. طی این سالها استاد کلهر با وسواس تلاش کرد تا صدای ایدئال مدنظر خود از این ساز را تولید کند.
ساختار ساز و تفاوت آن با کمانچه
ساختار اصلی ساز شاه کمان بسیار شبیه کمانچه است؛ اما چند تفاوت مهم با آن دارد. این ساز ۸ سیم واخوان دارد و صدایی که تولید میکند ترکیبی از صدای کمانچه و چنگ است. دامنه صدای این ساز ۵ پرده از کمانچه پایینتر است؛ یعنی صدای بمتری نسبت به کمانچه دارد. بهعلاوه دسته این ساز نسبت به کمانچه بلندتر است.
کاربردها
کیهان کلهر به همراه حسین علیزاده در برخی از کنسرتهایی که اجرا کردهاند، دونوازیهایی با شاه کمان و شورانگیز داشتهاند. شورانگیز نیز یکی از سازهای ابداعی استاد حسین علیزاده است که ساختاری شبیه سازهای تار، سه تار و تنبور دارد. در واقع در این اجراهای مشترک کیهان کلهر و حسین علیزاده، از دو ساز ابداعی ایرانی استفاده کردهاند!
