موسیقی حماسی بیشتر در زمان جنگ و یا رزم مورد استفاده قرار می گیرد.این موسیقی برای تقویت روحیه سربازان و ایجاد انگیزه از زمان های بسیار دور رواج یافته است. در این مطلب از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام سازهای پر کاربرد موسیقی حماسی ایران را مورد بررسی قرار داده ایم. با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.
سازهای پر کاربرد موسیقی حماسی ایران
دهل
سازی حماسی که در روستاهای ایران بیشتر با سرنا آن را می نوازند. نوازنده، دهل را با ریسمانی که از شانه ها می گذرد آن را به گردن خود می اندازد و با دو چوب روی آن ضرب می گیرد. برخی می گویند انتهای مضراب دهل، پارچه ای گلوله ای شکل دارد ولی دهل را از یک طرف با چوب کلفتی به نام چنگال و از یک طرف با چوب باریک تری به نام دیرک نواخته می شود. نکته ی جالب این ساز این است که در هرگوشه ی ایران نواختن این ساز شکل منحصر به خود را دارد.
نقاره
سازی ضربی و حماسی که با خروش آن زمانی صفوف جنگی به حرکت در می آمدند. نقاره به صورت طبل دوتایی است که سطح یکی از دیگری کوچکتر است و هر دو به وسیله یک نوازنده با دو چوب شبیه به دهل نواخته می شود.
در این ساز، طبل بزرگ صدای بم و کاسه ی کوچک تر صدای زیر تولید می کند. جنس این کاسه ها معمولا از مس یا سفال است و روی آن را با پوست گاو یا گوسفند می پوشانند. نقاره زمانی که ایستاده نواخته می شود پایه ی مخصوص به خود را دارد.
کرنا
کَرنا یکی از کهن ترین سازهای بادی ایران است که در خانواده سازهای بادی زبانه دار دسته بندی می شود. کاشفان و تاریخ شناسان با کشف اشیایی در مقبره های هخامنشی، پیشینه ی این ساز را حداقل ۲۵۰۰ سال می دانند.
هرودوت مورخ یونانی عهد باستان می نویسد: «در زمان کورش بزرگ، سپاهیان با صدای شیپور حاضر باش، رهسپار میدان جنگ می شدند.» یا استرابون دیگر مورخ یونانی، با اشاره به دوره های آموزشی شاهزادگان و امیر زادگان هخامنشی می نویسد: «هر روز پیش از دمیدن آفتاب، جوانان با صدای کرنا به تمرین های نظامی فرا خوانده می شدند.
مربیان، پسران را به دسته های ۵۰ نفری تقسیم می کردند و ریاست هر دسته را به یکی از پسران شاه یا یکی از امیر زادگان می سپردند.»بر این اساس معلوم می شود کرنا در گذشته برای اعلان ها، جشن ها و جنگ ها به کار می رفته است.
اما سندی از این بهتر، یک شیپوره مفرغی است که در سال ۱۳۳۶ خورشیدی (۱۹۵۷ میلادی) از آرامگاه داریوش سوم پیدا شد که حالا در موزه تخت جمشید استان فارس نگهداری می شود.
شیپور یاد شده به کرنای هخامنشی نیز شهرت دارد. با استناد به تاریخ و شواهد آن، به نظر می رسد منطقه فارس واقع در جنوب ایران، خاستگاه اصلی این ساز باشد.
