تا بهحال نام دیاپازون به گوشتان خورده است؟ این وسیله یکی از ابزارآلات موسیقی است که برای کوک کردن سازها یا مطالعه فیزیک موسیقی استفاده میشود. در این مطلب از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام با ما همراه باشید تا با این وسیله جالب آشنا شوید.
دیاپازون در موسیقی چیست؟
دیاپازون (diapason) که به آن چنگال کوک کردن (Tuning Fork) هم میگویند، یک ابزار برای کوک کردن سازها است. این وسیله از یک میله فولادی دو شاخه تشکیل میشود که به یک پایه متصل است. در صورتی که به میلهها ضربه بزنید، صدایی با فرکانس ثابت تولید میشود. اگر این دستگاه روی یک گام مشص تنظیم شود، فرکانس خود را بهصورت ثابت حفظ میکند؛ بنابراین بهعنوان معیاری برای کوک کردن سازها به کار میرود.
دیاپازون فقط در موسیقی کاربردی نیست؛ بلکه در علم فیزیک نیز برای مطالعه صدا از آن استفاده میکنند. این ابزار، یک صدای خالص ایجاد میکند و معیاری برای اندازهگیری بسامد صدا است؛ بنابراین در فیزیک موسیقی به کار میرود.
چه کسی دیاپازون را ساخت؟
دیاپازون در سال ۱۷۱۱، توسط یک نوازنده ترومپت به نام جان شور (John Shore) ساخته شد. جان شور یک موسیقیدان، سازنده ساز و یکی از نوازندگان مهم دربار سلطنتی انگلستان بود. بهعلاوه جورج فردریک هندل (آهنگساز آلمانی و انگلیسیِ اواخر دورهٔ باروک) به او علاقه زیادی داشت.
قبل از اختراع دیاپازون، نوازندگان برای کوک کردن سازشان یک صدای معیار نداشتند. آنها مجبور بودند از لولههای چوبی استفاده کنند که صدای زیری داشتند و برای کوک کردن ساز قابلاطمینان نبودند. جان شور این وسیله را اختراع کرد تا وسیلهای داشته باشند که صدای آن در شرایط دمایی و محیطی تغییر نکند، ثابت بماند و خالص باشد.
تنظیم فرکانس دیاپازون
با کوک کردن دیاپازون میتوان فرکانسهای متفاوتی را ایجاد کرد؛ اما استاندارد بینالمللی آن برای کوک کردن سازها، فرکانس ۴۴۰ هرتز معادل نت لا در اکتاو چهارم است. نوازندگان همزمان با این فرکانس مینوازند و اگر صدای ناهنجاری به گوش برسد به این معنا است که ساز کوک نیست؛ اما اگر صدای ساز با فرکانس هماهنگ باشد ساز کوک است.
