مضراب عود که به آن ریشه (Risha) هم میگویند، نقش بسیار مهمی در تولید صدای عود دارد؛ بنابراین اگر نوازنده این ساز هستید، حتما باید اطلاعاتتان را درباره ریشه افزایش دهید. در این مطلب از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام با ما همراه باشید تا درباره جنس مضراب، انواع مضرابکشی و سایر عوامل موثر بر مضراب که در عودنوازی اهمیت دارند به شما توضیح دهیم.
مضراب عود یا ریشه از چه جنسی است؟
مضراب عود در گذشته از پر پرندگان مختلف ازجمله پر مرغ، پر طاووس، شاهپر عقاب و پر لاشخور ساخته میشد؛ اما امروزه اغلب مضرابها از جنس پلاستیک ساخته میشوند. مضرابهای پلاستیکی، مقرونبهصرفه و مقاوم هستند؛ بنابرین اغلب نوازندگان به ویژه نوازندگان مبتدی، از آنها استفاده میکنند.
انواع دیگر مضراب عود شامل مضرابهای چرمی و استخوانی هستند. در نوع چرمی، از پوست بز یا گوسفند استفاده میشود. در نوع استخوانی نیز اغلب از شاخ حیواناتی مانند بز یا گوسفند استفاده میکنند. نوع استخوانی نیز مانند نوع پر حیوانات بیشتر در گذشته رایج بوده است و امروزه چندان کاربرد ندارد.
جنس مضراب عود بر صدای آن هم تاثیر بسیاری میگذارد؛ مضرابهای نرمتر مصل نوع چرمی، صدای ملایمتری ایجاد میکنند. در مقابل مضرابهای سختتر مثل نوع پلاستیکی و استخوانی صدایی شفاف و پرحجم تولید میکنند.
نوع مضرابکشی چگونه بر صدای عود تاثیر میگذارد؟
جنس مضراب تنها عامل موثر بر صدای عود نیست؛ بلکه نوع مضرابکشی هم موثر است. مضرابکشی ساده صدایی صاف و تمیز تولید میکند؛ درحالی که مضرابکشی کشیده صدایی گرم تولید میکند. در مضرابکشی پرکاسیو که سریع و با قدرت به سیم برخورد میکند نیز صدایی خشک و قوی وجود دارد. مضرابکشی جهشی نیز صدایش کوتاه و منقطع است. بهعلاوه به غیر از جنس و نوع مضرابکشی، عوامل دیگری مثل زاویه برخورد، محل برخورد و میزان فشار مضراب نیز میتوانند تاثیر زیادی بر صدای ساز بگذارند.
