موسیقی مجلسی یا چمبر (chamber music)، یکی از فرمهای مهم موسیقی کلاسیک است. اگر میخواهید با تعریف و ویژگیهای این نوع موسیقی آشنا شوید، در این مطلب از وبلاگ آموشگاه موسیقی الهام با ما همراه باشید.
موسیقی مجلسی چیست؟
در موسیقی کلاسیک منظور از موسیقی مجلسی، قطعاتی است که برای گروه کوچکی از نوازندگان ساخته شدهاند. در این اجراها اغلب کمتر از ۱۰ نوازنده حضور دارند و هر بخش فقط یک نوازنده دارد. این اجراها بر خلاف اجراهای ارکستر، در سالنهای کوچک و با تعداد تماشاگران کمتر برگزار میشوند.
یک ویژگی مهم دیگر موسیقی مجلسی این است که رهبر ارکستر ندارد. نوازندگان با تمرینات فشرده یاد میگیرند در طول اجرا با توجه به صدای ساز و زبان بدن یکدیگر با هم ارتباط برقرار کرده و هماهنگی لازم را ایجاد کنند. در این فرم انگار سازها با یکدیگر دیالوگ برقرار میکنند و تجربهای منحصر به فرد و نزدیک را برای شنوندگان رقم میزنند.
تاریخچه
اولین ردپاهای موسیقی مجلسی، به دربارهای اروپا در قرن ۱۵ برمیگردد. از نظر لغتشناسی نیز کلمه مجلس (chamber) به اتاقی در کاخ اشاره میکند که در گذشته نوازندگان در آن اجراهای کوچک برای اعضای دربار برگزار میکردند.
در آن زمان عموما دو نوع موسیقی اجرا میشد؛ موسیقی بلند با سازهای برنجی، نی، طبل در مراسمهای بزرگ و موسیقی آرام با سازهای چنگ، سازهای زهی، فلوت و گاهی آواز در جشنهای کوچک. در قرن ۱۶ و ۱۷ با اختراع دستگاه چاپ خانوادههای ثروتمند که به ساز دسترسی داشتند نتها را میخریدند تا در خانه در گروههای کوچک بنوازند. بهعلاوه گروههای موسیقی کوچک داخل دربار نیز اجرا میکردند.
در دوره باروک این فرم بهطور واضح ظهور کرد. در این زمان ثروتمندان گروههای موسیقی کوچک را استخدام میکردند تا برای آنها موسیقی اجرا کنند. سوناتهای سهگانه یوهان سباستین باخ و آثار مجلسی گئورگ فیلیپ تلمان نیز جزو اولین آثار مهم این فرم بودند.
